|
|
|
EDYTUJ
- teraz możesz uzupełnić opis tego parku przy pomocy
WIKI na naszej nowej stronie Parki 2.0
Zabytkowy park miejski w Brzegu Dolnym powiat wołowski Miasto i gmina Brzeg Dolny leży na północno-zachodniej części województwa dolnośląskiego na prawym brzegu Odry w odległości 31 km na północny zachód od Wrocławia. Parkiem miejskim zarządza Rada Miasta i Gminy Brzeg Dolny. Wraz z pałacem i oficyną park stanowi zespół pałacowo-parkowy. Obecnie w pałacu i oficynie znajduje się Dolnobrzeski Ośrodek Kultury oraz biura Urzędu Miasta i Gminy. Powierzchnia parku wynosi 67 ha. Mimo braku rewitalizacji – park zachował cechy założenia angielskiego. Do parku przylega od zachodu aleja Klasztorna ze stacjami drogi krzyżowej oraz aleja Łąkowa stanowiąca jedną z ostatnich na Dolnym Śląsku alei jesionowych. Za pałacem od strony Odry znajdują się dwie rzeźby figuralne z brązu. Park miejski w Brzegu Dolnym jest wpisany do rejestru parków zabytkowych Konserwatora Zabytków we Wrocławiu. Historia O Brzegu Dolnym po raz pierwszy wspomina Księga Ziemska księstwa wrocławskiego w 1353 roku. Znacznie starszą metrykę źródłową posiada obecnie jedna z dzielnic miasta – Warzyń. Wieś Warzyń wymieniona została już w 1261 roku w dokumencie Henryka III, księcia wrocławskiego. W Brzegu Dolnym mieszkali przede wszystkim flisacy i rybacy. W 1491 roku istniała już przeprawa promowa przez Odrę. Prawa miejskie Brzeg Dolny uzyskał od cesarza Leopolda I w 1663 roku zmieniając nazwę na Dyhernfurth (od nazwiska ówczesnego właściciela). Nowy właściciel miasta Karl Georg Heinrich von Hoym, minister Śląska, dokonał przebudowy barokowego pałacu na styl klasycystyczny (ok. 1785 r.). Obok pałacu wybudowano oficynę pałacową, która swój styl zachowała do dziś. Przed pałacem przy ulicy Kolejowej zachował się zabytkowy drewniany budynek bramny. Po odbudowie prezentuje się bardzo atrakcyjnie. Pałac ulegał licznym przebudowaniom. Do II wojny światowej zachował swą eklektyczną sylwetkę. Park przypałacowy założono na siedlisku łęgu i grądu porastającego Dolinę Odry. Minister von Hoym był fundatorem i inicjatorem pierwszego na Śląsku ogrodu angielskiego zwanego również krajobrazowym. Szczególny wpływ na wygląd zespołu parkowo-pałacowego w Brzegu Dolnym miała działalność Karla Langhansa, który wzorował się na parku w Wörlitz koło Dessau. Prace związane w przeobrażeniem kompleksu pałacowo-parkowego trwały do 1778 roku. Głównym elementem założenia stała się oś wodna, w części środkowej parku i związana kompozycyjnie z pałacem. Wielki pałacowy staw, obecnie zwany Łabędzim, połączony został kanałem z owalną sadzawką. Wzdłuż stawu, kanału i sadzawki biegły aleje. Długa oś widokowa wiodła do głównego portalu pałacowego. Ozdobą dróg ogrodowych były rzeźby figuralne i latarnie barokowe lub wczesnoklasycystyczne. W parku, do którego wprowadzono liczne okazy obce naszej florze, przyrodę odsunięto na plan dalszy, a pożądane nastroje osiągnięto dzięki budowlom takim jak: herbaciarnia, winiarnia, mauzoleum, kaplica i pustelnia. W strefę melancholii wpisało się doskonale klasycystyczne mauzoleum rodziny von Hoym, obecnie w ruinie. Twórcą tego grobowca był Fryderyk Gilly, znany między innymi z projektu Teatru Narodowego i Mauzoleum Fryderyka Wielkiego w Berlinie. Naprzeciwko Czarnego Stawu znajdują się, mało już widoczne, pozostałości cmentarza gminy żydowskiej. Zmarłych zaczęto tu grzebać około roku 1720. Von Hoym odsprzedał (jak mówią źródła) 442 m2 ziemi na terenie swojego parku Żydom. Dowodem, że gmina żydowska miała autonomię w Brzegu Dolnym – jest posiadanie przez nich jednej z pierwszych drukarni na Śląsku. Do poligrafii hebrajskiej przyczyniło się przebycie z Kalisza Sabataja Bassa. Pierwszą żydowską książkę z brzeskiej drukarni wydano w 1689 roku, a ostatni judaik w 1834 r.. W 1890 roku drukarnię strawił pożar. W budynku dawnej synagogi (okolice rynku) znajduje się aktualnie siedziba Ochotniczej Straży Pożarnej. Obecnie Brzeg Dolny ze względu na zakłady chemiczne “Rokita” jest znanym w Polsce ośrodkiem przemysłu chemicznego. Park miejski jest jednym z głównych miejsc rekreacji dla mieszkańców naszego przemysłowego miasta. W granicach parku leży stadion miejski i otoczona fosą wyspa drzew iglastych zwana popularnie “Komarowem”. W pałacu (Dolnobrzeski Ośrodek Kultury) odbywają się liczne imprezy kulturalno-rozrywkowe. Przyroda W obrębie parku miejskiego w Brzegu Dolnym wyróżnić można różne zbiorowiska roślinne. Największą część stanowi zespół grądu typowego, gdzie w drzewostanie dominuje: dąb szypułkowy, lipa drobnolistna, klon jawor, grab pospolity, klon zwyczajny, klon polny, buk pospolity, wiąz pospolity i jesion wyniosły. W runie wyróżnia się typowy dla grądu aspekt wiosenny z masowo kwitnącym zawilcem gajowym, ziarnopłonem wiosennym, miodunką ćmą i gajowcem żółtym. W runie letnim dominują łany podagrycznika. W suchszej części dno parku pokrywa bluszcz zwyczajny, wchodzący często na drzewa (okazy kwitnące i owocujące). W zachodniej części parku, bliżej Odry, dominuje zespół łęgu jesionowo-olszowego. W drzewostanie dominuje jesion wyniosły, olsza czarna i czeremcha, spotkać też tu można piękne stare okazy topoli białej. W runie obok zawilca gajowego spotkać można zawilca żółtego, czartawę, niecierpka i czyśćca leśnego. W runie łęgu latem dominuje pokrzywa i owocujący niecierpek. W parku zachwycają liczne okazy drzew pomnikowych, głównie dębów szypułkowych a także piękne stare graby, lipy i buki. Cenny jest malowniczy buk pospolity – forma zwisła, rosnący w pobliżu stawu Łabędziego. Na wyspie drzew iglastych zwanej “Komarowcem”, tuż przy fosie, rośnie jeden z licznych gatunków aklimatyzowanych: tulipanowiec amerykański. Innym gatunkiem obcym polskiej florze jest platan, jeden z najgrubszych na Dolnym Śląsku. W parku liczne są również kasztanowce. Z drzew iglastych pochodzących z Ameryki Północnej wymienić można rosnące w pobliżu stadionu sportowego niewielką grupę sosny Jeffreya o długich szpilkach (do 11cm). Przy pałacu rosną stare (ok. 200-letnie) okazy cyprysików groszkowych. Fauna parku jest równie bogata jak i flora. Bogata jest szczególnie ornitofauna (ptaki). Można tu spotkać sikory: ubogą, bogatkę i modrą, kowalika, słowika, dzięcioła zielonego i czarnego, kruka, kaczkę krzyżówkę. Wśród płazów można spotkać ropuchę, a wśród ryb, płoć, okonia i karpia królewskiego. EDYTUJ - teraz możesz uzupełnić opis tego parku przy pomocy WIKI na naszej nowej stronie Parki 2.0 opis parku | ścieżka | bibliografia | galeria | autorzy |
|
Projekt w 2006 i 2007 roku finansowany był ze środków
Rządowego Programu "Fundusz Inicjatyw Obywatelskich"
