|
|
|
EDYTUJ
- teraz możesz uzupełnić opis tego parku przy pomocy
WIKI na naszej nowej stronie Parki 2.0
Park lutyński powiat średzki Lutynia to duża wieś (ok. 1500 mieszkańców) leżąca w południowej części gminy Miękinia. Na południowym krańcu miejscowości znajduje się park lutyński Jest to park typu swobodnego z około 1870 roku, pozostałość założenia ogrodowego należącego do nieistniejącego już dworu. Liczy więc sobie 130- 150 lat. Ma zachowane granice oraz czytelny układ alejek. W centralnej części parku postawiono niedawno muszlę koncertową. Na terenie parku jest ponad 20 ławek. Znajduje się tu wyznaczone kamiennym kręgiem miejsce na ognisko i drewniane ławki wokół niego. W parku zamontowanych jest 8 koszy na śmieci. Za bramą wjazdową stoi tablica informacyjna o parku, a przy odkrywce glebowej i ogrodzeniu oddzielającym od terenu szkoły – tablica poświęconą glebom. Teren parku ma kształt prostokąta o wymiarach 105 m x 131 m. Zajmuje powierzchnię 1,38 ha. Sąsiaduje od strony północnej z terenem Szkoły Podstawowej w Lutyni, a od południa z boiskiem sportowym. Zachodnia część przylega do ulicy Szkolnej, wschodnia graniczy z terenami ogródków działkowych. Park od strony północnej oddzielony jest od terenu szkolnego ogrodzeniem z siatki. Po stronie zachodniej zachowały się murowane filary po dawnej bramie wjazdowej. Teren parku leży na działce gminnej, jest pod prawną opieką OSP w Lutyni. Historia Lutynia to duża wieś o czytelnym pierwotnym układzie owalnicy oddalona na zachód od Wrocławia o 6 km. Pierwsze wzmianki o miejscowości pochodzą (pomimo jej niewątpliwie XII-wiecznej metryki) dopiero z XIV stulecia. Etymologia jej nazwy wywodzi się od słowiańskiego rdzenia ljut, oznaczającego “bagienny”. Miejscowość znana jest z powodu rozegranej na okolicznych polach 5.12.1757 r. bitwy prusko-austriackiej, znanej jako bitwa pod Lutynią. W starciu tym spektakularne zwycięstwo odniósł król Prus Fryderyk II Wielki nad liczniejszą armią austriacką dowodzoną przez księcia Karola Lotaryńskiego. Według historyków bitwa ta zadecydowała o przyłączeniu Śląska do Prus. W Lutyni znajdują się do dziś zachowane pamiątki po tamtych wydarzeniach: kościół z murem obronnym, za którym skryli się Austriacy, krzyż pod którym spoczywają szczątki poległych w bitwie, budynek dawnego muzeum bitwy, ruiny pomnika upamiętniającego to wydarzenie. Majątek ziemski – wieś Lutynia wraz z dworem była w rękach kilku znamienitych rodzin takich jak: bracia Schellendorf, Anna Schellendorf z mężem Christophem Hohbergiem, ród von Kottulinski, hrabia Konigsdorf, radca handlowy Carl Truetler, a w XIX i XX wieku dobra ziemskie przeszły w posiadanie przedsiębiorców Wertheimera i Eschenbacha. W tym czasie zburzono dwór – pałac, a na jego miejscu postawiono trzypiętrowe spichlerze. Park, który był związany z dworem przetrwał. W okresie międzywojennym park należał do rodziny Mullerów, posiadającej w Lutyni restaurację. Mullerowie urządzali w zadbanym parku liczne festyny i zabawy dla dzieci. Po wojnie ten zielony zakątek przeszedł w zarząd gminy, a opiekę nad nim sprawowali mieszańcy wsi. Pełnił funkcje rekreacyjno-rozrywkowe. Organizowano tu festyny, zabawy plenerowe, był miejscem spacerów i spotkań. Duży udział w utrzymaniu parku miał ówczesny dyrektor szkoły w Lutyni – Z. Barbrich. Uczniowie pod jego kierunkiem pielęgnowali krzewy, utrzymywali alejki, restaurowali ławki. W późniejszych czasach park podupadał. Wiele drzew wypadło, nikt nie dosadzał nowych, nie koszony podszyt zarósł samosiewami. Park był miejscem ulubionym przez miejscowy margines i wagarowiczów. Mieszkańcy Lutyni omijali go. Dopiero po 2000 roku z inicjatywy radnej wsi pani Jadwigi Rybackiej, późniejszej dyrektor Zespołu Szkół w Lutyni zaczęto wykazywać zainteresowanie parkiem. Podjęto coroczne akcje koszenia podszytu, wytyczono i wysypano grysem alejki, utworzono miejsce na ognisko. Aby ukazać walory przyrodnicze i historyczne Lutyni, z inicjatywy nauczycieli gimnazjum, stworzona została w 2002 r na potrzeby edukacji regionalnej, ekologicznej i przyrodniczej Ścieżka dydaktyczno – przyrodnicza “Dwie wieże”. Wytyczono wiodącą przez miejscowość trasę z 10 przystankami w ciekawych, ważnych miejscach wsi. Wędrując ścieżką uczniowie poznają historię Lutyni i regionu oraz jej przyrodę. Pracują metodami aktywnymi, wykorzystując naturalne środki dydaktyczne. Jednym z przystanków ścieżki jest właśnie park, będący zielonym zakątkiem wsi. W centralnej części parku wystawiono muszlę koncertową (którą sfinansowało powstałe Stowarzyszenie Przyjaciół Lutyni) oraz płytę betonową przed sceną. Ustawiono ponad 20 ławek. Inwestycji tej dokonano przed obchodami 680 rocznicy istnienia miejscowości – w 2004 roku. W parku odprawiono mszę polową oraz odbył się tam plenerowy festyn dla mieszkańców wsi i zaproszonych gości. Impreza okazała się bardzo udana. Od tamtej pory park jest regularnie wykorzystywany na okolicznościowe festyny, dni dziecka, dni strażaka i okazjonalne spotkania. Przyroda W parku lutyńskim rosną gatunki drzew i krzewów liściastych. Najliczniej spotykana jest robinia akacjowa (Robinia pseudoacacia), zwana potocznie niesłusznie akacją białą. Występuje tu również okazy z gatunków: klon zwyczajny (Acer platanoides), wiąz polny (Ulmus minor), jesion wyniosły (Fraxinus excelsior), lipa drobnolistna (Tilia cordata), lipa szerokolistna (Tilia platyphyllos). Spotkać też można kasztanowce białe (Aesculus hippocastanum), dęby szypułkowe (Quercus robur), buki zwyczajne (Fagus sylvatica), graby zwyczajne (Carpinus betulus), jawory (Acer pseudoplatanus) oraz krzewy głogu (Crataegus sp). Pojedyncze okazy to wiąz szypułkowy (Ulmus laevis), dąb czerwony (Quercus rubra), platan klonolistny (Platanus xacerifolia), czeremcha zwyczajna (Prunus padus) oraz dosadzony młody okaz miłorzębu dwuklapowego (Ginkgo biloba) W podszycie występują liczne samosiewy wiązu polnego (Ulmus minor) i robinii akacjowej (Robinia pseudoacacia). Do najstarszych i najokazalszych drzew należą: platan klonolistny (342 cm obwodu), buk pospolity (242 cm), lipa drobnolistna (300 cm), jawor (231 cm), robinia akacjowa (259 cm), grab (137 cm), wiąz szypułkowy (325 cm) – przy nich ustanowiono stanowiska ścieżki dendrologicznej. Runo parku porasta bluszcz pospolity (Hedera helix) który płoży się i wspina po pniach drzew. Wiosną licznie zakwitają białym kobiercem zawilce gajowe (Anemone nemorosa), a nieopodal buków ma swoje stanowisko kokoryczka wielokwiatowa (Polygonatum multiflorum) Park jest ostoją wielu gatunków ptaków, które gnieżdżą się wśród koron drzew lub budkach lęgowych. Niektóre gatunki przylatują tu na żer. Spotkać można w parku jak i na przyległych łąkach oraz w sadach takie ptaki jak: sikory, kulczyki, pliszki, mazurki, kosy, szpaki, sroki, gołębie grzywacze, zięby, kukułki, czyżyki, dzierlatki, kląskawki, kopciuszki, skowronki, myszołowy, pustułki. Stan zdrowotny drzewostanu parku jest niestety zły. Drzewa chorują, zasychają konary. Wiązy polne zaatakowane są przez holenderską chorobę wiązów, spowodowaną przez grzyb Ceratocystis ulmi, który zatyka naczynia przewodzące, co prowadzi do więdnięcia i obumierania gałęzi. Kasztanowce białe od kilku lat niszczy szrotówek kasztanowcowiaczek, minujący liście, doprowadzający do ich usychania i przedwczesnego opadania. Wiele starych, osłabionych drzew wypadło na skutek silnych wiatrów. Świadczą o tym liczne pnie, których drewno rozkładane jest przez grzyby i owady. Konieczne jest dosadzanie nowych dekoracyjnych gatunków, które wypełnią puste miejsca po obumarłych drzewach. EDYTUJ - teraz możesz uzupełnić opis tego parku przy pomocy WIKI na naszej nowej stronie Parki 2.0 opis parku | ścieżka | bibliografia | galeria | autorzy |
|
Projekt w 2006 i 2007 roku finansowany był ze środków
Rządowego Programu "Fundusz Inicjatyw Obywatelskich"
