|
|
|
EDYTUJ
- teraz możesz uzupełnić opis tego parku przy pomocy
WIKI na naszej nowej stronie Parki 2.0
Park Szwedzki w Szczawnie-Zdroju powiat wałbrzyski Uzdrowiskowa Gmina Miejska Szczawno-Zdrój położona jest w południowo-zachodniej Polsce, na Dolnym Śląsku, w Sudetach Środkowych obok Wałbrzycha. Leży na wysokości ok. 410 m n.p.m. u podnóża góry Chełmiec (851 m n.p.m.) - najwyższego szczytu Gór Wałbrzyskich. Szczawno-Zdrój jest atrakcyjnie położonym miastem z bogatą szatą roślinną. Zalesione zbocza otaczających wzniesień i dość głęboko wcięte dolinki stanowią o atrakcyjności terenów widokowych i wypoczynkowych. Około 60% powierzchni zajmują tereny zielone: lasy, pastwiska i łąki oraz sady. W uzdrowisku znajdują się dwa parki utrzymane w stylu angielskim – Zdrojowy i Szwedzki z bogatą roślinnością rodzimą i aklimatyzowaną (ok. 180 gatunków), wśród której wiele drzew i krzewów to pomniki przyrody (130). Obydwa parki powstały w drugiej połowie wieku XIX. Tak duża ilość bogatej i różnorodnej roślinności oraz ciekawa konfiguracja terenu zachęca do odwiedzania i przebywania w Szczawnie. Do największych walorów miasta należą wody lecznicze. Pozostałe elementy jak: położenie, krajobraz, czyste powietrze, czy zabytki architektury są bardzo ważnym i mającym istotny wpływ na atrakcyjność miejsca dopełnieniem usług uzdrowiskowych i turystycznych. Europejska sława uzdrowiska ściągała na leczenie wodami mineralnymi już w przeszłości wielu możnych i sławnych ludzi. Przebywali tu tacy znani ludzie jak choćby: Z. Krasiński i H. Wieniawski, który tu także koncertował (stąd od 1966 roku doroczne festiwale jego imienia), Winston Churchill czy też I. Turgieniew. Warto przypomnieć, że urodził się tu Gerhart Hauptmann, laureat nagrody Nobla w 1912. Miasto znane jest również z odbywających się corocznie imprez kulturalnych, sportowych i rekreacyjnych. Historia Północno-zachodni fragment Szczawna-Zdroju zajmuje park zwany Szwedzkim. Został on założony w drugiej połowie XIX wieku na terenie rozległych łąk. Jak pozwala stwierdzić plan uzdrowiska z 1891 roku łąki te zajmowały pierwotnie wydłużony pas terenu. Od północy ograniczała je droga prowadząca do wzniesionego w stylu szwajcarskim zajazdu zwanego dworem Idy – obecnie hotel Dworzysko. Od południa opierały się one o drogę lokalną, biegnącą w kierunku Konradowa. Pośrodku tego terenu znajdowało się niewielkie wzniesienie, a we wschodniej części dwa stawy zwane Szwedzkimi, które dały parkowi nazwę. Tylko nieliczne enklawy zieleni w postaci małych skupisk drzew wdzierały się klinem na teren łąk. Wszystkie te elementy wykorzystane zostały następnie przy zakładaniu parku, który otrzymał postać założenia krajobrazowo-naturalistycznego. Rozległe łąki sprzyjały formowaniu wielkich polan, okolonych drogami spacerowymi. Wzdłuż dróg, zwłaszcza w miejscu ich przecięcia, skoncentrowano skupiny drzew kształtujących wnętrza parkowe Dawne trakty lokalne włączone zostały w pobrzeżną promenadę, przy czym drogę północną, prowadzącą do dworu Idy już wcześniej obsadzono drzewami tworzącymi aleję. Niezbyt bogata sieć dróg spacerowych zagęszcza się w części wschodniej założenia, bowiem w miejscu tym łączą się one ze ścieżkami okalającymi stawy. Na niewielkim terenie położonym między dwoma stawami, po ich południowej stronie usytuowany był budynek, który nie zachował się do naszych czasów. W latach następnych aż po czasy nam współczesne, pierwotnie krajobrazowo-naturalistyczne założenie z rozległymi polanami, długimi ciągami spacerowymi i niewielką stosunkowo ilością drzew, ewoluowało w kierunku parku miejskiego. Spowodowało to powstanie gęstej sieci ścieżek spacerowych, które szczelnie, z wyjątkiem części zachodniej, w miarę równomiernie pokryły cały teren. Rozbudowany również został układ wodny wzbogacony o przeważnie peryferyjnie prowadzone strumienie (być może pozostałości dawnego systemu melioracyjnego). Na stawach, pełniących w zimie funkcję lodowiska, ukształtowano niewielkie wysepki. Systematycznie wprowadzany drzewostan mieszany, zakomponowany w większe skupiny, małe grupylub sadzony pojedynczo, zajął znaczną część dawnych rozległych polan, ograniczając ich teren do niewielkich wnętrz parkowych. Różnice wysokości pokonane zostały przy pomocy licznych schodów, zbudowanych w wielu miejscach. Obecnie stawy posiadają brzegi umocnione kamieniami. Ponad brzegami, miejscami zachowały się pozostałości kamiennych tarasów widokowych z kutymi balustradami. Natomiast w części wschodniej parku znajduje się prostokątny taras ziemny, dostępny dzięki schodom. W kierunku zachodnim drzewostan parkowy zagęszcza się, przechodząc w zwarty las, z nikłymi śladami dawnych dróg spacerowych. Przyroda Park Szwedzki w Szczawnie-Zdroju zajmuje powierzchnię ok. 14 ha. Teren parku znajduje się w części miasta, w której dominuje funkcja mieszkalno-rekreacyjna. Z trzech stron granicami obiektu są ulice. Granica północna biegnie wzdłuż ulicy Spacerowej, wschodnia wzdłuż ulicy Kolejowej zaś południowa wzdłuż ulicy Nizinnej. Po zachodniej stronie park naturalnie łączy się z rozległymi łąkami. Teren parku charakteryzuje się średnio zróżnicowaną rzeźbą terenu. Główna, płaska część parku leży po wschodniej stronie. W tym rejonie znajdują się dwa niewielkie stawy parkowe. Dalej teren wznosi się łagodnie w kierunku zachodnim, osiągając najwyższy punkt i równie łagodnie opada do granicy z łąkami. W drzewostanie parkowym wyróżniają się dwie grupy: naturalna i przekształcona z licznymi gatunkami introdukowanymi. Część naturalna nieznacznie odbiega od typowego lasu mieszanego górskiego. Gatunkami panującymi są: buk zwyczajny, dąb szypułkowy, jesion wyniosły, klon jawor, klon pospolity, świerk pospolity, sosna zwyczajna, modrzew europejski oraz daglezja zielona. W części tej występują bardzo przegęszczone podszyty z ekspansywnymi gatunkami takimi jak: bez czarny, głóg jednoszyjkowy, leszczyna pospolita, klon pospolity, jesion wyniosły. Runo ma charakter ziołoroślowy. W części przekształconej występują bardzo cenne gatunki obce takie jak: cypryśnik błotny, skrzydłorzech kaukaski, modrzewnik chiński, miłorząb dwuklapowy, jodła grecka, jodła kalifornijska, buki zwyczjane odm. Purpurowa oraz takie rodzaje roślin jak: żywotniki, cyprysiki, jałowce, forsycje i wiele innych. W południowo-zachodnim skraju parku występują surowsze warunki, zarówno klimatyczne, jak również glebowe, co uwidacznia się w znacznie słabszych przyrostach drzew, osiągających w tej części parku dużo niższe wysokości. Orientacyjny skład gatunkowy drzewostanu wygląda następująco: - Świerk pospolity 337 drzew (14,00%) - Modrzew europejski 309 drzew (12,90%) - Daglezja zielona 270 drzew (11,30%) - Buk zwyczajny 189 drzew (7,90%) - Dąb szypułkowy 155 drzew (6,50%) - Grab pospolity 129 drzew (5,40%) - Lipa drobnolistna 112 drzew (4,70%) - Klon jawor 84 drzewa (3,50%) - Sosna czarna 60 drzew (2,50%) - Klon pospolity 47 drzew (2,00%) - Dąb czerwony 47 drzew (2,00%) - Jesion wyniosły 44 drzewa (1,80%) - Cis pospolity 31 drzew (1,30%) - Sosna zwyczajna 30 drzew (1,30%) - Dąb bezszypułkowy 29 drzew (1,20%) - Pozostałe gatunki 527 drzew (22,0%) W oparciu o sieć alejek teren parku podzielono na sześć sektorów. Najcenniejszymi z dendrologicznego, jak również kompozycyjnego punktu widzenia są sektory I oraz II, znajdujące się we wschodniej części parku. Na ich terenie występuje najwięcej cennych gatunków stanowiących o wartości parku. Pozostała część drzewostanu parkowego ma charakter bardzo naturalny jednakże z licznymi pomnikowymi egzemplarzami gatunków rodzimych, które należy odpowiednio wyeksponować. Obecnie prowadzona jest rewaloryzacja parku. Celem rewaloryzacji jest odtworzenie charakteru parku z końca XIX wieku, kiedy to cieszył się największą popularnością. Renowacja parku Szwedzkiego została podzielona na dwie części. Pierwsza obejmuje prace budowlane. Druga część inwestycji obejmie natomiast prace ogrodnicze. Będą wykonane zabiegi pielęgnacyjne ponad 1200 drzew oraz nasadzenia około 21 tysięcy krzewów i bylin, a także czterech hektarów łąk i trawników. Cały zakres prac renowacyjnych prowadzony jest pod nadzorem konserwatora zabytków. Park po remoncie będzie wyglądał jak w czasach swojej największej świetności. Aby osiągnąć ten cel, projekty remontowe były wzorowane na ikonografii parku z okresu międzywojennego i końca XIX wieku. Renowacja parku Szwedzkiego ma zostać zakończona w drugiej połowie 2008 roku. EDYTUJ - teraz możesz uzupełnić opis tego parku przy pomocy WIKI na naszej nowej stronie Parki 2.0 opis parku | ścieżka | bibliografia | galeria | autorzy |
|
Projekt w 2006 i 2007 roku finansowany był ze środków
Rządowego Programu "Fundusz Inicjatyw Obywatelskich"
