|
|
|
EDYTUJ
- teraz możesz uzupełnić opis tego parku przy pomocy
WIKI na naszej nowej stronie Parki 2.0
Park Zdrojowy im. H. Wieniawskiego Szczawno-Zdrój powiat wałbrzyski Szczawno-Zdrój dawniej Salzbrunn, to sześciotysięczna miejscowość uzdrowiskowa położona u podnóża Góry Chełmiec, w dolinie potoku Szczawnik. Sąsiaduje z trzema dzielnicami Wałbrzycha: Piaskową Górą, Szczawienkiem i Białym Kamieniem. Atrakcyjność położenia Szczawna-Zdroju podnosi zadrzewione Wzgórze Gedymina, przylegające do uzdrowiska oraz szczyty Gór Wałbrzyskich: Chełmiec i Trójgarb, a także wzniesienia Pogórza Wałbrzyskiego z zamkami Cisy i Książ. Na terenie Szczawna znajdują się dwa parki o łącznej powierzchni 114 ha, powstałe na przełomie XVIII i XIX wieku. Nowy Park zwany Szwedzkim z malowniczymi polanami i egzotyczną roślinnością oraz Stary Park zwany Parkiem Zdrojowym im. H. Wieniawskiego. Zarząd nad parkami sprawuje Uzdrowiskowa Gmina Miejska Szczawno-Zdrój. W granicach parku znajduje się szereg budynków sanatoryjnych, wśród których wyróżnia się budynek teatru połączony z drewniana halą spacerową i pijalnią wód mineralnych orazwieża widokowa Anna. Oprócz budynków na terenie parku występują elementy małej architektury terenowej m.in.: muszla koncertowa z zapleczem o konstrukcji drewnianej, amfiteatr z półkolistą sceną, drewniana ośmiokątna altana, pomnik H. Wieniawskiego, rzeźba psa z kamienia, fontanny, kaskada wodna, murki ogrodowe, pochylnie, murki oporowe. Większość budynków i elementów małej architektury zachowało swój zabytkowy charakter, zmieniając jedynie w niewielkim stopniu elewację i wystrój zewnętrzny. Parki Szczawna-Zdroju należą do jednych z najpiękniejszych i najbogatszych w kraju. Rośnie tu wiele osobliwości dendrologicznych. Historia Szczawno-Zdrój wzmiankowane było po raz pierwszy w 1221 roku. W 1509 r posiadłość nabył Konrad von Hochberg, którego potomkowie dziedziczyli Szczawno aż do 1931 roku. Lecznicze właściwości tutejszych wód zbadał nadworny lekarz Hochbergów. Jednak na szerszą skalę wody szczawieńskie zaczęły służyć kuracjuszom dopiero na początku XIX wieku. Spośród kilkunastu źródeł, które odkryto w Szczawnie, do najstarszych zaliczyć można źródło główne, zwane dziś Mieszko. Znane było ono już w XV wieku. Źródło Młynarz odkryte zostało w 1790 roku w zagrodzie młynarza. Od 1818 roku znane było jeszcze jedno źródło Dąbrówka. Wśród wód leczniczych na uwagę zasługuje Marta odkryta w 1904 roku. Za twórcę kurortu należy jednak uznać Samuela Augusta Zemplina, który w roku 1815 przejął kierownictwo uzdrowiska. Z jego inicjatywy powstał pierwszy pensjonat zwany Pod Topolą. Zainicjował też powstanie promenady, rozpoczynając tym samym zakładanie parku zdrojowego. Wzorem innych kurortów powstała tu hala spacerowa, pijalnia wód, teatr, hotele, pensjonaty, gospody. Początki założenia parku przypadają zatem na lata 30-te XIX wieku. W roku 1844 powierzchnia parku liczyła 3 ha. Obejmowała ona główny ciąg komunikacyjny położony bezpośrednio przy zespole klasycystycznych budynków kuracyjnych. Ten szeroki pasaż spacerowy akcentowały koliste klomby z kwiatami i krzewami. Na terenie ówczesnego parku znalazła się neogotycka wieża Anny, wzniesiona w 1817 r. dla uczczenia księżnej Anny von Hochberg. W drugiej połowie XIX wieku zmieniła się aranżacja głównego ciągu promenadowego. Szeroki pasaż spacerowy położony przed teatrem i domem zdrojowym przedzielony został pośrodku prostą aleją. W miejscu gdzie hala spacerowa łączy się z domem zdrojowym usytuowano drewnianą muszlę koncertową. W ciągu drugiej połowy XIX wieku powierzchnia parku uległa powiększeniu zajmując pod koniec stulecia ok. 130 ha. Krajobrazowo-naturalistyczny charakter zakładanych wówczas parków wymusił pełne wykorzystanie zastanych warunków terenowych. Stąd adaptacja wzgórza Gedymina. Wpłynęło to na małą ilość otwartych polan, powstała natomiast gęsta sieć dróg spacerowych powiązanych z leśnymi duktami. Początek XX wieku przyniósł dalsze przeobrażenia Parku Zdrojowego. Pojawił się ogród różany, a także budowle pełniące utylitarną funkcję (Mały i Duży Zakład Zdrojowy, Nowa Inhalatornia). Po II wojnie światowej w parku nastąpiły ogromne zmiany. Intensywny wzrost roślinności spowodował zatarcie elementów pierwotnej kompozycji. Zmieniła się funkcja niektórych budynków i tak Dom Zdrojowy mieści obecnie kawiarnię i salę balową. Z dwóch bram wejściowych prowadzących na teren parku zachowała się tylko jedna. Stosunkowo niewielkie zmiany nastąpiły na terenie deptaku. Jak dawniej znajdują się tu latarnie i ławki. Wśród licznych dróg spacerowych szczególnie dobrze zachowana jest aleja rododendronów. Droga ta stanowi dziś główny trakt spacerowy. Z dawnego wyposażenia parku przetrwała do naszych czasów wieża Anny, amfiteatr, pawilon widokowy oraz pomnik psa ks. Jerzego II Brzeskiego. Obecnie w parku odbywają się: Festiwal Henryka Wieniawskiego, Międzynarodowy Kurs Gitary Klasycznej, Imprezy związane z Dniami Szczawna-Zdroju, Ogólnopolska Giełda Kabaretowa “Przewałka”, Międzynarodowe i ogólnopolskie zawody w kolarstwie górskim, Międzynarodowy Festiwal “Wratislavia Cantans”. Przyroda Według inwentaryzacji dendrologicznej na terenie Parku Zdrojowego oznaczono 38 gatunków i odmian drzew i krzewów iglastych oraz 89 gatunków i odmian drzew i krzewów liściastych. Rośnie tu cały szereg gatunków i odmian rzadko spotykanych nawet w ogrodach botanicznych. Wartość drzewostanu pomnażana jest nie tylko samą liczbą okazów rzadko spotykanych, ale również poważnym wiekiem drzew oraz sposobem ich wkomponowania w krajobraz. Jest to bogaty zestaw gatunków drzew i krzewów egzotycznych sprowadzonych z Ameryki Północnej (Kalifornii, Wyżyny Kolorado, Gór Skalistych i Kanady), Azji (Chin, Japonii, Korei, Syberii, Turcji) oraz Bałkanów i Włoch. Łagodne warunki mikroklimatyczne wpływają korzystnie na rozwój znajdującej się tu roślinności. Do gatunków osobliwych i rzadkich w Parku Zdrojowym należą: jodła szlachetna – forma błękitna (Abies procera ‘Glauca’), modrzew chiński (larix potaninii Batalin), sosna żółta – odmiana skalna (Pinus ponderosa var. Scopulorum), korkowiec amurski (Phellodendron amurense), choina różnolistna (Tsuga diversifolia), choina Mertensa (Tsuga mertensiana), cyprysik błotny (Taxodium distichum), miłorząb dwuklapowy (Ginkgo biloba), klon palmowy (Acer palmatum), skrzydłorzech kaukaski (Pterocarya fraxinifolia) i inne. Jest to bardzo bogaty zestaw drzew i krzewów nie tylko krajowych, lecz także egzotycznych. Najliczniej roślinność egzotyczna jest reprezentowana przez gatunki pochodzące z Japonii i Ameryki Północnej. Do osobliwości dendrologicznych należą: cypryśnik błotny (Taxodium distichum), aktinidia ostrolistna (Actinidia arguta), halezja karolińska (Halesia carolina), tulipanowiec amerykański (Liriodendron tulipifera), grujecznik japoński (Cercidiphyllum japonicum) oraz lipa szerokolistna (Tilia platyphyllos). Wymienione wyżej gatunki należą do rzadkich w Polsce, dlatego są one otoczone szczególnie troskliwą opieką. W Parku Zdrojowym znajduje się jeden z najpotężniejszych dębów szypułkowych (Quercus robur). Największą ozdobą parku jest aleja rododendronów, która przyciąga mnóstwo kuracjuszy. EDYTUJ - teraz możesz uzupełnić opis tego parku przy pomocy WIKI na naszej nowej stronie Parki 2.0 opis parku | ścieżka | bibliografia | galeria | autorzy |
|
Projekt w 2006 i 2007 roku finansowany był ze środków
Rządowego Programu "Fundusz Inicjatyw Obywatelskich"
