|
|
|
EDYTUJ
- teraz możesz uzupełnić opis tego parku przy pomocy
WIKI na naszej nowej stronie Parki 2.0
Park Szczytnicki we Wrocławiu – część południowo-wschodnia powiat wrocławski Park Szczytnicki położony jest na terenie Szczytnickiego Zespołu Przyrodniczo-Krajobrazowego, obejmującego tzw. Wielką Wyspę oraz tereny ujęć wodnych dla Wrocławia. Zespół utworzony w roku 1997 został zawieszony na czas przygotowania planów zagospodarowania przestrzennego i przywrócony do istnienia w styczniu 2002 roku. Park Szczytnicki znajduje się pod opieką Zarządu Zieleni Miejskiej we Wrocławiu. Całkowita powierzchnia parku wynosi 115 ha. Ulica Mickiewicza dzieli go na dwie części: północno-zachodnią, przylegająca do Stadionu Olimpijskiego, z pięknymi gajami rododendronowymi i ogrodem różanym oraz część południowo-wschodnią z Ogrodem Japońskim w sąsiedztwie Hali Ludowej. Niniejsze opracowanie dotyczy drugiej części parku. Najstarszy jest 13 hektarowy obszar graniczący z ulicą Kopernika. Tu spotkamy najwięcej zabytkowych i unikalnych okazów drzew i krzewów. W tej części parku większość ścieżek jest wysypana żwirkiem i otoczona krawężnikami. Mostki przerzucone nad ciekami wodnymi łączą ze sobą ciągi ścieżek. Ścieżki biegnące w stronę ulicy Kopernika nie są zaplanowane przez architektów zieleni, jest to po prostu wydeptana, przez ludzi odwiedzających park, ziemia. Budynki i zabudowania znajdujące się na tym terenie to: Hala Ludowa, Iglica, Pawilon Czterech Kopuł (siedziba Wrocławskiej Wytwórni Filmów Fabularnych), kościółek pod wezwaniem św. Jana Nepomucena, Instytut Astronomiczny Uniwersytetu Wrocławskiego, Centrum Badań Kosmicznych PAN, pawilony i altanki Ogrodu Japońskiego, pomosty i mostki, pergola. Historia Na terenie parku znajdowała się niegdyś wieś Szczytniki. Pierwsza wzmianka o tych ziemiach pochodzi z 1204 roku. Wówczas klasztor św. Wincentego otrzymuje nadanie wsi Stitnic z rąk księcia Henryka I Brodatego. We wsi wyrabiano tarcze dla książęcej drużyny zwane szczytami. Mieszkali tam także rolnicy i rybacy dostarczający płody ziemi i ryby do Wrocławia. W 1318 rada miasta kupiła Stitnice (Szczytniki). W XVI wieku nieopodal wsi powstało Dąbie, w 1660 roku Nowe Szczytniki, a kilkanaście lat później Rakowiec. Szczytnicki las był popularny wśród wrocławian już w połowie XVIII w. W 1785 roku nowy właściciel lasu książę Fryderyk Ludwik Hohenlohe – Ingelfingen zakłada na jego terenie pierwszy na kontynencie europejskim park w stylu angielskim. Książę uchodzi za założyciela Parku Szczytnickiego. Oblężenie Wrocławia przez wojska napoleońskie na przełomie lat 1806/1807 spustoszyło i zniszczyło urządzenia oraz drzewostan parku. W 1815 roku książę Fryderyk Ludwik sprzedał swoją posiadłość. Dłuższy czas przechodziła ona z rąk do rąk właścicieli prywatnych. W 1854 roku władze miejskie odkupiły teren od dawnych właścicieli i zagospodarowały go jako park miejski. Odpowiedzialność za zagospodarowanie i stan roślinności przejęła magistracka Komisja do spraw Promenad. W 1865 roku na wschodnim obrzeżu parku powstał Ogród Zoologiczny, a potem tor nauki jazdy konnej i tor kolarski. Nad zielenią miejską od 1892 roku czuwała grupa obywateli zorganizowana we Wrocławskim Związku Upiększania Miasta. W roku 1913, z inicjatywy hrabiego Fritza von Hochberga, został założony Ogród Japoński. Miał on uświetnić Wystawę Stulecia. Projektantem był japoński ogrodnik Mankichi Arai. Podobnie jak cały Wrocław znacznym zniszczeniom podczas II wojny światowej, uległ Park Szczytnicki i Ogród Japoński, któremu tak naprawdę nadano prawdziwie japoński charakter dopiero w 1994 roku. Obecnie stanowi on unikalny w Europie fragment japońskiej kultury. W 1993 roku w parku zasadzono 820 drzew, podarowanych przez Holendrów z zaprzyjaźnionej z Wrocławiem Bredy. Park Szczytnicki ofiaruje mieszkańcom Wrocławia cień i chłód latem, stanowiąc coraz bardziej doceniane miejsce odpoczynku i rekreacji. Jest również ważnym miejscem dla prowadzenia edukacji przyrodniczej. Wrocławskie dzieci pod okiem opiekunów poznają różne gatunki roślin i zwierząt. Zespoły uniwersyteckich przyrodników prowadzą tu botaniczne i ekologiczne badania naukowe. Jest on także celem spacerów i wycieczek rowerowych oraz miejscem rozrywek kulturalnych, festynów i festiwali. Podczas wakacji organizowane jest kino letnie. Po Rynku i Ostrowie Tumskim jest najbardziej znanym miejscem we Wrocławiu. Przyroda Park został zaprojektowany w stylu naturalnym, tzw. angielskim. Drogi i ścieżki biegną swobodnie, polany są rozległe, skupienia zieleni sprawiają wrażenie naturalnego krajobrazu. Charakterystyczny dla parku układ cieków wodnych jest zgodny z konfiguracją terenu. W drzewostanie dominują dęby, graby, buki, lipy. Długowieczne, sędziwe dęby i potężne topole możemy oglądać na terenach przyległych do starej Odry, na dziedzińcu Akademii Medycznej przy ulicy Pasteura, w pobliżu ulicy Bartla i w głębi Parku Szczytnickiego. Na terenie całego parku stwierdzono występowanie 196 gatunków drzew i krzewów rodzimych. Dużo tu również drzew egzotycznych – około 320 gatunków pochodzących z Płw. Bałkańskiego, Kaukazu, Japonii, Chin, Ameryki Pn. Pośród ciekawszych drzew i krzewów znajdziemy: - ambrowiec amerykański - buki: wschodni i zwyczajny (odmiana czerwonolistna i zwisająca) - choina kanadyjska odmiana zwisająca - cis pospolity forma wczesna - cyprysiki: błotny, groszkowy, nutkajski, Lawsona - dęby: dachówkowaty, frędzelkowaty, kaukaski, biały, szkarłatny, wielkolistny, szypułkowe (pomniki przyrody) - grujecznik japoński - iglicznia trójcierniowa - jałowiec wirginijski - jarząb brzęk - jodły: kalifornijska, nikko, olbrzymia - klon jawor - kasztan jadalny - klony: grabolistny, francuski, kaukaski, okrągłolistny, palmowy (odm. Thunberga) - kłęk kanadyjski - limba - magnolie: pośrednia i Soulanq’a - miłorząb dwuklapowy - modrzewie: japoński i polski - modrzewnik chiński - oczar wirginijski - orzech czarny - orzeszniki: gorzki, pięciolistkowy, pecan - ośnieże: drzewiasta, czteroskrzydła i drzewiasta - perełkowiec japoński - platan klonolistny - skrzydłorzech kaukaski - sosny: himalajska, Jeffrey’a, rumelijska, smołowa, wydmowa, żółta - strączyn żółty - surmia - śniegowiec wirginijski - świerki: ajański, kaukaski, kłujący (odm. srebrzysta), serbski - żywotnik olbrzymi W 1995 roku wspólnie z architektami krajobrazu z Tokio opracowano rewaloryzację Ogrodu Japońskiego założonego tu uprzednio w 1913 roku, na Wystawę Stulecia. Zrewaloryzowano między innymi: wyspę, kamienne latarnie oraz dodatkowe ścieżki pozwalające zbliżyć się do stawu i podziwiać widoki z samego brzegu. Ponowne otwarcie ogrodu miało miejsce w 1997 roku. Nadano mu nazwę Haku Koen, czyli Biało-Czerwony, jak kolory narodowych flag Polski i Japonii. Dwa miesiące po uroczystym otwarciu słynna Powódź Tysiąclecia zatopiła ogród. Ponownie rozpoczęto pracę z pomocą japońskich specjalistów. W październiku 1999 r. otwarto ogród dla zwiedzających. Znajdziemy tu 26 gatunków roślin spotykanych tylko w Japonii i 28 gatunków występujących na obszarze Japonii i Azji Wschodniej. Spotkamy tutaj różaneczniki yakuszimańskie, azalie japońskie, irysy japońskie, magnolie, wiśnie japońskie, hortensje. Bogata roślinność Ogrodu Japońskiego liczy blisko 2000 gatunków i odmian drzew i krzewów. Duża jej część pochodzi z okresu poprzedzającego powstanie ogrodu oraz z nasadzeń w 1913r. Przykładem są tu okazałe 200 letnie rodzime dęby, wiekowe cisy, różaneczniki katawbijskie i pachnące azalie pontyjskie. Spośród 28 gatunków pochodzących z Dalekiego Wschodu i Japonii na uwagę zasługują pojedyncze okazy modrzewnika chińskiego, miłorzębu dwuklapowego, pierysa japońskiego oraz szupinu chińskiego. Te i inne specjalnie kształtowane i strzyżone formy, jak choćby “falujące” żywopłoty z bukszpanu, stanowią istotną część japońskiej sztuki ogrodowej. Park zamieszkuje wiele gatunków zwierząt. Drobne ssaki to wiewiórki, myszy, rudnice, nietoperze, jeże, króliki, zające, krety. Stale penetrują jego teren lis i kuna domowa. Wiewiórki przyzwyczaiły się już do ludzi, gdyż ci czasem je dokarmiają. Spostrzegawczy obserwator może zauważyć przemykającego między krzewami zająca bądź królika, choć są one płochliwe i jest ich tu niewiele. W parku prowadzone są także obserwacje nietoperzy, jedynych latających ssaków. Tutaj są ich żerowiska, a w dziuplach drzew wykryto kolonie rozrodcze nocka rudego i borowca wielkiego oraz wiele stanowisk godowych karlika większego i borowca wielkiego. Zwierzęta te wybrały sobie na siedzibę kościółek św. Jana Nepomucena. Dzięki dużej ilości drzew i krzewów w parku można obserwować ptaki leśne, np. sójki, gołębie grzywacze, jak i miejskie, np. kawki, wróble, gołębie, sikorki. Poza tym na sztucznych zbiornikach wodnych żyje ptactwo wodne: gęsi, kaczki. Na szczególną uwagę zasługują jerzyki – małe czarne ptaki, które są znakomitymi lotnikami. Przelatują nad drzewami, popisując się niezwykłą precyzją i zgrabnością lotu. Warto przyjrzeć się kowalikom, które są jedynymi ptakami umiejącymi schodzić z drzewa głową skierowaną ku dołowi. Kowaliki łatwo pomylić z sikorkami, gdyż mają podobne rozmiary i kolory upierzenia. Ich cechą charakterystyczną jest czarny pasek przechodzący przez oko aż do skroni. W parku zimują jemiołuszki i czyżyki, gdyż łatwiej tu zdobyć pożywienie niż w lesie, w którym przebywają poza sezonem zimowym. Gniazduje tu dzięcioł zielonosiwy i myszołów. Park jest odwiedzany przez przelotne ptaki drapieżne – jastrzębia i krogulca. Do żyjących w parku gadów można zaliczyć jaszczurkę zwinkę i jaszczurkę żyworodną – małą, krępą jaszczurkę, która wbrew swej nazwie jest jajorodna. Tak jak zwinka posiada umiejętność odrzucenia ogona w razie niebezpieczeństwa w celu zmylenia napastnika, jakim może być sowa lub pies. W parku występuje zaskroniec. Ostatnio stwierdzono też pojawianie się w ciekach i stawach różnych gatunków żółwi wypuszczanych tam przez nieodpowiedzialnych, znudzonych swymi pupilami pseudo hodowców. Niestety, płazy nie znajdują tu dogodnych warunków. Półokrągły staw za Halą Ludową ma dno i brzegi wybetonowane, co uniemożliwia rozwój flory wodnej oraz opuszczenie zbiornika przez młode płazy po przeobrażeniu się w formę dorosłą. Dlatego prawie nie stwierdzono tam obecności płazów. Spotykano tu jedynie pojedyncze okazy ropuchy zielonej i żab zielonych. Pozostałymi mieszkańcami Parku Szczytnickiego są ryby i ogromna ilość stawonogów. Ryby parku to karasie i kolorowe gatunki karpi, które pływają w Ogrodzie Japońskim. Stawonogi zaś to wszystkie owady, pajęczaki, pareczniki, równonogi. Ciekawszymi owadami są ważki, które najczęściej latają przy zbiornikach wodnych. Ich lot jest bardzo szybki i zwinny. Ważki umieją nawet zatrzymać się w miejscu, co pomaga im w polowaniu na inne owady. Larwy ważek także są drapieżne. Wykształciła się u nich bardzo rozrośnięta dolna szczęka (tzw. maska), która pomaga larwie w chwytaniu swoich ofiar, takich jak małe kijanki czy poczwarki komarów. Warto przyjrzeć się także nartnikom – pluskwiakom, umiejącym szybko ślizgać się po powierzchni wody. Łatwo odróżnić je od innych chrząszczy, gdyż mają podłużne, ciemne ciało i długie odnóża. Potrafią ślizgać się po wodzie dzięki włoskom na odnóżach. Park Szczytnicki jest bardzo dobrym miejscem do obserwacji zwierząt, gdyż jest ich tam wiele. Nawet spacerowicz może tam obserwować gatunki, których nie spotka w mieście. EDYTUJ - teraz możesz uzupełnić opis tego parku przy pomocy WIKI na naszej nowej stronie Parki 2.0 opis parku | ścieżka | bibliografia | galeria | autorzy |
|
Projekt w 2006 i 2007 roku finansowany był ze środków
Rządowego Programu "Fundusz Inicjatyw Obywatelskich"
