Parki i ogrody ODE Zrodla

EDYTUJ - teraz możesz uzupełnić opis tego parku przy pomocy WIKI na naszej nowej stronie Parki 2.0

Wiejski Park w Szklarach Górnych
powiat lubiński

Szklary Górne to wieś należąca do gminy Lubin. Znajduje się w połowie drogi nr 3 na odcinku Lubin – Polkowice, około 5 km na zachód od tej trasy. Właścicielem parku jest Starostwo Powiatowe w Lubinie, nadzór sprawuje Wojewódzki Konserwator Zabytków we Wrocławiu Delegatura w Legnicy, zarząd nad zespołem pałacowo-parkowym sprawuje Dyrektor Specjalnego Ośrodka Szkolno-Wychowawczego w Szklarach Górnych. Zespół pałacowo-parkowy obejmuje powierzchnię 10,44 ha. Na terenie zespołu pałacowo-parkowego znajduje się liczne ścieżki wyłożone trelinką.

Historia
We wsi Szklary Górne znajdują się zabytkowe obiekty. Jednym z nim jest pałac wraz z parkiem. W pierwszym ćwierćwieczu XVIII wieku na miejscu renesansowego dworu, otoczonego szeroką czworoboczną fosą został wzniesiony barokowy pałac. Przed nim znajdował się dziedziniec ujęty na bokach w dwa budynki bramne. Główny wjazd do rezydencji prowadził od wschodu przez bramę i kamienny most przerzucony fosą. Powstał wówczas dwuboczny budynek złożony na planie wydłużonego prostokąta, którego zwartą kubiczną bryłę przykryto łamanym dachem mansardowym. W gzymsie głównym, nad wejściem balkonowym, umieszczono wspaniale dekorowany kartusz z herbami rodzinnymi Bellestremów. Po zachodniej stronie pałacu założony został, prawdopodobnie w okresie jego budowy, ogród ozdobny, któremu nadano regularny prostokątny plan.
W części centralnej ogrodu umieszczona została fontanna o planie treflowym. Prawdopodobnie zarówno fontanna, jak i dwie rzeźby ustawione w pewnym oddaleniu na bokach tarasu mogły pochodzić z drugiej połowy XVIII wieku.
Z kart historycznych wsi Szklary Górne odnotowano, że w 1711 roku, generał kawalerii pruskiej, hrabia Hantoi podjął trud budowy siedziby rodowej. Wykorzystano wcześniejszą lokalizację rycerskiego założenia zamkowego. Pałac został oddany do użytku w 1720 roku. W XIX wieku właścicielem zamku i założeń parkowych oraz rozległego majątku ziemskiego był hrabiowski ród Valentina Bellestrema.
W 1899 roku spadek po ojcu przejął hr. Mikołaj Bellestrem, dokonując licznych przeróbek w pałacu, stawiając nowe konstrukcje. Dwa wielkie skrzydła boczne zamku zostały na nowo zbudowane w 1901 roku, a środkowy dziedziniec tak zintegrowany, że powstała jedna budowlana całość. Ta wspaniała budowla zyskała w 1908 roku dzięki położonej blisko herbaciarni z rozprzestrzeniającymi się grządkami różanymi i placem tenisowym doskonałe warunki do wypoczynku. Wypoczynkowi sprzyjał 8-hektarowy park z wielkimi dębami, platanami i sadzawką z liliami wodnymi.
W 1900 roku, w wyniku rozbudowy pałacu dokonano szeregu zmian w otoczeniu rezydencji. Zasypano fosę oraz zlikwidowano mosty. Od frontu wzniesiono rampę dojazdową z balustradą, na której postawiono dwa charakterystyczne lwy. Po jej bokach powstały gazony obsadzone drzewami i krzewami. W 1910 roku do pałacu dobudowano dwa symetryczne skrajne skrzydła.
Po II wojnie światowej pałac przez wiele lat zamieszkiwany był przez pracowników miejscowego PGR. W latach 1973-1983 mieścił się w nim Zakład Poprawczy Ministerstwa Sprawiedliwości. Od dnia 1 stycznia 1984 roku do dnia dzisiejszego w pałacu funkcjonuje Ośrodek Szkolno-Wychowawczy.
Po południowej stronie pałacu i ogrodu ozdobnego znajduje się park typu krajobrazowego z elementami romantycznymi, który genezą swą może sięgać I połowy XIX wieku. Do założenia parku wykorzystane zostały rozległe łęgi porośnięte dębami, rozciągające się w południowej stronie ogrodu ozdobnego.
W północno-wschodniej części parku znajduje się duża polana. Zielona wysepka parkowa ukształtowana została w dawnym miejscu ogrodów gospodarczych, które od południa mogły przylegać do ogrodu ozdobnego.
Istotnym elementem kompozycji założenia parkowego jest ozdobny staw, zasilany wodą płynącą rowem, formowanym na podobieństwo strumienia.
Z licznych niegdyś elementów architektury ogrodowej zachowały się ruiny wzniesionego około 1720 roku pawilonu z ciekawą kolumnadą i pięknymi figlarnymi rzeźbami z piaskowca. W roku 1900 wraz z rozbudową pałacu przekształcono również ogród ozdobny. Po bokach pawilonu krytego kopułą (rozebraną w 1971 roku) umieszczono na cokołach, po dwie z każdej strony, rzeźby uosabiające cztery pory roku.
Dzisiejsza rola parku związana jest ze specyfiką funkcjonowania Ośrodka Szkolno-Wychowawczego.

Przyroda
Park wraz z ogrodem ma powierzchnię 8 ha. Rośnie tutaj około 70 gatunków drzew i krzewów. Najstarsze sadzone w grupy drzewa to: dęby, lipy i kasztanowce liczące dzisiaj około 170 lat. Zasadniczy drzewostan parku pochodzi z około 80-tych lat ubiegłego stulecia. W 1900 roku drzewostan parkowy wzbogacono. Dosadzone zostały wówczas cyprysiki, świerki, kasztany, dęby, jedlice.
W urozmaiconym drzewostanie dominują dęby, graby, lipy oraz grupowo rosnące jedlice. Wiek drzewostanu wynosi od 80 do 170 lat – najstarsze są gatunki rodzime, najmłodsze gatunki obcego pochodzenia.
Najliczniej występują:
- jodła jednobarwna – Abies concolor
- cyprysik groszkowy – Chamaecyparis pisifera
- cyprysik groszkowy odm. pierzasta – Chamaecyparis pisifera ‘Plumosa’
- świerk pospolity – Picea abies
- świerk kłujący odm. sina – Picea pungens “Glauca”
- świerk kłujący – Picea pungens
- sosna limba – Pinus cembra
- Jedlica Douglasa – Pseudotsuga menziesii
- cis pospolity – Taxus baccata
- żywotnik olbrzymi – Thuja plicata
- klon pospolity – Acer platanoides
- klon jawor – Acer pseudoplatanus
- klon srebrzysty odm. wiera – Acer saccharinum ‘Wieri’
- kasztanowiec zwyczajny – Aesculus hippocastanum
- grab pospolity – Carpinus betulus
- katalpa okazała – Catalpa speciosa
- buk zwyczajny – Fagus sylvatica
- jesion wyniosły – Fraxinus excelsior
- platan klonolistny – Platanus x hispanica
- topola biała – Populus alba
- dąb szypułkowy odm. stożkowa – Quercus robur ‘Fastigata’
- dąb szypułkowy – Quercus robur
- wierzba odm. płacząca – Salix x chrysocoma Dode
- lipa drobnolistna – Tilia cordata
Do drzew o charakterze pomnikowym należą: grab pospolity, topola biała, lipa drobnolistna i cyprysik groszkowy odmiany pierzastej. Wyróżniają się okazowe dwa platany klonolistne, siedem dębów szypułkowych i cis pospolity. W podszyciu występuje bez czarny, w ocienieniu bluszcz pospolity, kępowo rosną samosiewy młodych drzew liściastych.

EDYTUJ - teraz możesz uzupełnić opis tego parku przy pomocy WIKI na naszej nowej stronie Parki 2.0



opis parku | ścieżka | bibliografia | galeria | autorzy
 

STRONA GŁÓWNA

 

O PROJEKCIE

 

ORGANIZATOR

 

UCZESTNICY

 

DLA NAUCZYCIELA

 

PARKI POLSKI

 
Bardzo Zielone Szkoły

turystyczna baza wiedzy o Polsce

KONTAKT


Ośrodek Działań Ekologicznych "Źródła"
Łódź 90-602
ul. Zielona 27
tel. 042 632 57 51
www.zrodla.org www.zieloneszkoly.pl
 

DZIĘKUJEMY


FIO Projekt w 2006 i 2007 roku finansowany był ze środków Rządowego Programu "Fundusz Inicjatyw Obywatelskich"

NFOS
Projekt w 2007 i 2008 roku finansowany jest ze środków Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej

WFOS Wrocław
Projekt w 2007 dofinansowany był ze środków Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej we Wrocławiu

 


Bezpłatny program
do rozliczenia podatku
za rok 2009
PITy 2009
jest już dostępny do pobrania ze strony
opp.zrodla.org