|
|
|
EDYTUJ
- teraz możesz uzupełnić opis tego parku przy pomocy
WIKI na naszej nowej stronie Parki 2.0
Las Strachociński we Wrocławiu powiat wrocławski Dzisiejszy Las Strachociński położony jest we wschodniej części miasta na terenach zalewowych, między osiedlami Strachocin i Wojnów a rzeką Odrą. Osiedla oddzielone są od Odry wałem przeciwpowodziowym, zwanym Groblą Janowicko-Swojczycką. Las należy do Lasów Państwowych, nadleśnictwo Oława. Las tworzą dwa naturalne obszary oddzielone od siebie rzeką Piskorną i łąką zwaną “czosnkową” (z racji występowania tam czosnku pospolitego). Jest dużym kompleksem leśnym. Cały obszar wraz z okolicznymi łąkami zajmuje około 200 ha, w tym las liczy 139 ha powierzchni. Łąki przybierają charakter podłużnych pasów, ciągnących się wzdłuż cieków wodnych i wału. Las położony jest w zakolach starorzecza Odry (dziś – rzeczka Piskorna). Ma układ topograficzny niemal identyczny z widocznym na mapach z 1794 r. Znajduje się tu także niewielkie rozlewisko Piskorny, zwane Jeziorem Leśnym. Po przekopaniu na południe od Wojnowa, Strachocina i Swojczyc Kanałów Powodziowego i Żeglugowego na początku XX wieku i wybudowaniu wału przeciwpowodziowego (Grobla Janowicko-Swojczycka) teren na północ od polderu zalewowego stał się zdatny do zasiedlenia i tam też znajdują się zabudowania osiedla. Infrastruktura: przy ulicy Wałowej, na północno-wschodnim skraju lasu, powstał plac zabaw dla dzieci, natomiast ulicą Tatarakową, na północno-zachodnim skraju lasu, dochodzimy do boiska sportowego. W samym lesie brak jest infrastruktury, za wyjątkiem mostków na Piskornej. Las przecinają też utwardzone ścieżki. Historia Historia Lasu Strachocińskiego ściśle wiąże się z historią osiedli, między którymi leży. Las Strachociński ma kształt dwóch owali. Większą, wschodnią część zwano historycznie die Strachate, czyli Las Strachoty – ze względu na siedzibę – dwór (das Alte Schloss) z XII-XVI wieku Konrada Strachoty, zachodnią zaś der Goy (gaj), potem Drachenwald, czyli Smoczy Las. Osiedla, na terenie których znajduje się las, od najdawniejszych czasów tworzyły rozległy, podwrocławski majątek ziemski. Została ona nadana dokumentem z 1292 r. wojewodzie kaliskiemu Mikołajowi przez księcia Śląska i Wrocławia Henryka V Grubego. Na skraju lasu znajdowała się wtedy wolna posiadłość Konrada Strachoty. Przypuszczalnie Konrad tan był rycerzem Henryka Klobusa i w tutejszym lesie ukrył swoją siedzibę. Zapisy źródłowe dotyczące osiedla i lasu pochodzące z 1320 i 1324 roku i mówią o dziedziczeniu majątku Strachocice-Strachocin po zmarłym Konradzie Strachota przez córkę Malczę, Stanczę, Paulinę, Magdalenę oraz syna Henryka. Niektóre źródła (Z. Antkowiak, Wrocław od A do Z) podają, że w 1320 r. Mikołaj Łysy otrzymał w zastaw część tej osady i miał ją posiadać dopóki dłużnik nie spłaci pożyczki. Nazwa Strachocin pojawia się już 3 lata później. W 1326 roku książę wrocławski Henryk VI zezwolił na przeniesienie majątku Strachocin z prawa polskiego na prawo niemieckie. W 1353 roku źródła mówią też o młynie żarnowym w Strachocinie. Stopniowo za długi majątek częściowo wykupił od nich mieszczanin wrocławski Jan Stille. W 1376 r. część gruntów odkupił od Stillego wrocławski szpital Bożego Ciała. W 1382 r. wieś nabył wrocławski klasztor Krzyżowców św. Macieja. W 1464 roku właścicielem lasu był potomek Konrada – Henryk Strachota de Silva (z lasu). Dawna osada, znajdująca się na zachód od leśniczówki przestała istnieć w XVI wieku. Według ostatniego zapisu źródłowego z 1540 roku folwark był opuszczony. Dopiero na początku 1799 r. wydano zezwolenie na budowę folwarku w tej okolicy – w Swojczycach. Wieś przyjęła nazwę Drachenbrunn (Smocza Studnia). Na początku 1928 r. Swojczyce włączono do Wrocławia, zaś pozostały obszar dawnej posiadłości strachocińskiej, przeznaczono pod zabudowę osiedlową. Obszarowi nadano nazwę Strachate, nawiązując do ówczesnej nazwy pobliskiego lasu. Legenda o smoku i studni była znana i kultywowana do 1945 roku. Las Strachociński nazywał się Strachate, potem Drachenwald. Obecny Strachocin powstał w latach 20-stych XX wieku na obszarze wydzielonym z obecnego Wojnowa (niem. Drachenbrunn) a nazwę zawdzięcza właśnie dawnemu folwarkowi Strachocice-Strachocin. A oto oficjalna legenda o Smoku Strachocie. “Dawno, dawno temu straszny potwór zamieszkał w Strachocińskim Lesie. Łbem uzbrojonym w potężne zęby sięgał ponad korony drzew, a wielki tułów wspierał na olbrzymim jaszczurczym ogonie. Na skraju lasu przy Czosnkowej Łące biło źródełko, którego woda zbierała się w studni, jednak ludzie nie czerpali z niej wody, gdyż obawiali się smoka. Smok porywał owce i bydło a i człowiekiem nie gardził. Nazwano go Strachota. Mieszkańcy pobliskiej wsi bali się wychodzić z domów. Trwało to wiele lat. Sąsiedzi z odleglejszych wiosek drwili sobie z bojaźliwych chłopów i nazwali ich Strachocice. Od tego określenia powstała nazwa miejscowości. Miarka się przebrała, gdy zaginął syn sołtysa o imieniu Johann. Zastraszeni mieszkańcy Strachocic postanowili zgładzić potwora. Niełatwo było jednak znaleźć śmiałka, który podjąłby się wykonania tego trudnego zadania, wszyscy się bali. Pewnego dnia do wsi przywędrował młody chłopak, zwany Konradem, żądny przygód i sławy. Postanowił ruszyć na nierówny bój. Od mieszkańców wsi dowiedział się, że Strachota mieszka w trudno dostępnym lesie, niedaleko wsi. Długo wędrował ciemnym, gęstym i ponurym borem. Wreszcie dotarł do maleńkiego źródełka, z którego biła zaczarowana woda, dająca smokowi ogromną siłę. Zmęczony wędrówką Konrad pochylił się nad zdrojem i zaczął łapczywie pić. Nie wiedział, że w pobliżu drzemie smok, który słysząc podejrzliwy szelest – obudził się. Nie zdążył jednak przeszkodzić spragnionemu wędrowcowi, na którego spłynęła już moc zaczarowanej wody. Po długiej i ciężkiej walce, pozbawiony czarodziejskiej mocy smok uciekł w głąb ciemnego i gęstego lasu. Zmęczony, osłabiony i głodny najadł się trujących grzybów i padł, a zdradliwe bagna wciągnęły go w swą głębię. Pogromca smoka został przez Księcia Śląskiego pasowany na rycerza i w nagrodę otrzymał Las Strachociński wraz z osadą przy Smoczej Studni, gdzie zbudował zamek. Od tego czasu zaczęto go zwać Konradem Strachotą de Silva (z lasu). W swoim zamku dożył sędziwego wieku dochowując się czterech córek oraz syna Henryka, który jak mówią podania, stał się jednym z najsłynniejszych rycerzy Ziemi Śląskiej. Stary zamek Strachotów na przestrzeni wieków uległ zniszczeniu, a bagno, do którego wpadł otruty smok porosło oczeretami. Dzisiaj już tylko nieliczni wiedzą, gdzie w Lesie Strachocińskim znajduje się zaczarowane źródełko, które jeszcze teraz każdemu, kto je znajdzie i napije się z niego wody, daje mądrość, odwagę i siłę” [T. Reder, Historia, wystawy, teatr i legenda o Smoku Strachocie]. We Wrocławskim Teatrze Lalek do chwili obecnej przedstawiana jest “Baśń o Smoku Strachocie”, a statuetka Smoka Strachoty jest zasadniczym motywem herbu – logo osiedli Swojczyce – Strachocin – Wojnów używanym w życiu osiedli od 1995 r. “Teren lasu uznano za atrakcyjny przyrodniczo już w XIX wieku, kiedy przeprowadzono tu badania nad występowaniem ptaków. Wówczas teren ten był często zalewany, a zbiorniki wodne nie były tak porośnięte roślinnością. Większość łąk była podmokła. Po około 70 latach od pierwszych badań przeprowadzono kolejne. Osuszanie łąk i regulacja Odry spowodowały wycofanie się rzadkich gatunków ptaków umieszczonych w Polskiej Czerwonej Księdze Zwierząt: sowy błotnej, kulika wielkiego, biegusa zmiennego” [www.eko.org.pl/wroclaw/pdf/biosfera.pdf]. Obecnie, każdego roku w maju odbywa się w okolicy naszego lasu Festyn Osiedlowy połączony w Wyścigiem Kolarskim Smoka Strachoty. Organizatorem wyścigu jest Rada Osiedla Swojec – Strachocin – Wojnów, zaś patronat honorowy pełni Prezydent Miasta Wrocławia. Przyroda Las Strachociński tworzą części lasy liściaste z niewielkimi partiami łęgów wiązowo-jesionowych i przewagą grądów. Dominuje tu dąb szypułkowy, grab zwyczajny, jesion wyniosły, a miejscami lipa drobnolistna, wiąz szypułkowy, klon jawor. Miejscami spotkać też możemy nasadzenia sosny pospolitej i dębu czerwonego. Najstarsze drzewa w naszym lesie, topole i dęby, mają 130-170 lat. Dolinę Odry pierwotnie porastały łęgi, lasy nadrzeczne w dużym stopniu uzależnione od okresowych wylewów Odry oraz towarzyszące im na suchszych miejscach grądy. Rozwój miasta i regulacja rzeki ograniczyła występowanie lasów łęgowych, stopniowo zaczęły przeważać grądy. Na terenie tym spotkać możemy śnieżyczkę przebiśniega, kosaćca syberyjskiego, goryczkę wąskolistną, konwalię majową, salwinię pływającą, kruszczyka szerokolistnego. Występują tu gleby świeże i wilgotne. Z ptaków możemy zaobserwować krętogłowa, dzięcioła czarnego, dzięcioła średniego, myszołowa, muchołówkę białoszyją i na skraju lasu rzadką pokrzewkę jarzębatą. Z lasem sąsiadują cenne zbiorowiska łąkowe, występują ponadto śródleśne łąki z rzeżuchą łąkową. I wyką łąkową. Spotkać tu możemy gatunki z Czerwonej Listy roślin naczyniowatych zagrożonych w Polsce, m.in. goryczkę wąskolistną, kosaćca syberyjskiego, pszeńca grzebieniastego. W samym kompleksie i w jego pobliżu znajduje się kilka zbiorników wodnych. Ta mozaika środowisk sprawia, że na niewielkim terenie żyją zwierzęta i rośliny wodne, leśne i łąkowe, a także takie, które wymagają kilku tych środowisk równocześnie. Teren ten obfituje w 4 gatunki gadów i 9 gatunków płazów, spotkać tu też można lisy, dziki, sarny, bobry, kuny. Las charakteryzuje się unikalną fauną bezkręgowców. Z tymi lasami związany jest bardzo rzadki chrząszcz – biegacz (Carabus scheidleri preysleri). Stwierdzono tu występowanie rzadkich motyli. Tak zróżnicowane siedlisko pomaga znaleźć miejsce do żerowania nietoperzom. Występuje tu kolonia rozrodcza gacków brunatnych. Staw Strachociński i sąsiadujące z podmokłą łąką Jezioro Leśne porasta trzcina. Występują tu liczne gatunki ptaków wodnych, między innymi wodnik, bączek, perkozy, błotniak stawowy, krzyżówki, czaple siwe. Jest to też miejsce rozrodu płazów. Niewielkie oczka wodne są porośnięte osoką aloesowatą, żabiściekiem, grzybieniem białym, salwinią pływającą. Występują nad nimi rzekotki drzewne. Ze względu na duże znaczenie dla ochrony ptaków wszedł on w skład obszaru specjalnej ochrony ptaków Grądy Odrzańskie utworzonego w ramach sieci Natura 2000. Ten teren posiada duże znaczenie przyrodnicze ze względu na różnorodność siedlisk. Niestety w latach 90-tych XX w. przerzedzono starodrzew i częściowo zniszczono podszyt oraz usunięto z lasu dużą ilość martwego drewna, stanowiącego podstawę rozwoju rzadkich chrząszczy. ”Występują tu rzadkie w skali kraju owady Longitarsus callidus – znane w Polsce jedynie z tego stanowiska oraz stwierdzone tu po raz pierwszy w Polsce – Melanophthalma suturalis i Ortopterus mundur” [Środowisko Wrocławia. Informator 2006]. EDYTUJ - teraz możesz uzupełnić opis tego parku przy pomocy WIKI na naszej nowej stronie Parki 2.0 opis parku | ścieżka | bibliografia | galeria | autorzy |
|
Projekt w 2006 i 2007 roku finansowany był ze środków
Rządowego Programu "Fundusz Inicjatyw Obywatelskich"
